Sự hiện diện của bệnh đốm trắng, hoại tử gan tuỵ cấp và vi bào tử trùng trên tôm giống và tôm nuôi thương phẩm tại một số tỉnh khu vực ĐBSCL từ năm 2022-2024

Tại Hội nghị Tổng kết công tác 2023, triển khai kế hoạch công tác năm 2024 của Cục Thú y (Bộ Nông nghiệp & PTNT) cho biết tổng diện tích nuôi trồng thuỷ sản bị thiệt hại khoảng 25.404 ha. Con số này tăng 7,9% so với cùng kỳ năm trước (có tổng diện tích bị thiệt hại là 23.548). Theo báo cáo tại Hội nghị “Giải pháp phát triển nuôi tôm nước lợ hiệu quả, bền vững” tại Thành phố Sóc Trăng (2019), các bệnh do vi bào tử EHP, bệnh phân trắng (White Feces Disease – WFD) và bệnh hoại tử gan tụy cấp (Acute Hepatopancreatic Necrosis Disease – AHPND) được xem là các bệnh nguy hiểm nhất đối với tôm nuôi tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Chính vì thế việc khảo sát diễn biến tỷ lệ nhiễm các bệnh nghiêm trọng trên tôm là điều cần thiết. Thông qua các dữ liệu khảo sát tại Trung tâm Quan trắc môi trường và Bệnh thủy sản Nam Bộ – Viện NCNTTS II có thể cung cấp thông tin diễn biến nhiễm bệnh theo các năm giúp cho việc nhận định tình hình dịch bệnh trên tôm giống và tôm nuôi được chính xác.

Theo kết quả khảo sát mầm bệnh từ năm 2022 đến năm 2024 trên tôm sú và thẻ giống tại Bình Thuận, Ninh Thuận, Vũng Tàu, Bạc Liêu cho thấy tỷ lệ nhiễm các mầm bệnh đốm trắng (WSSV), hoại tử gan tuỵ cấp (AHPND), vi bào tử trùng (EHP) có xu hướng tăng dần theo các năm. Trong đó, tỷ lệ nhiễm EHP trên tôm giống trong năm 2024 là 11,2%, tăng đáng kể so với năm 2022 và 2023 (Hình 1).

Hình 1. Tỷ lệ nhiễm WSSV, V. parahaemolyticus và EHP trên tôm giống từ năm 2022 đến 2024.

Ngoài ra, tỷ lệ tôm thương phẩm tại các tỉnh Bạc Liêu, Bến Tre, Sóc Trăng, Trà Vinh, Cà Mau nhiễm đốm trắng trong năm 2024 là 21,6%, cao hơn so với năm 2022 (17,5%) và 2023 (17,0%) (Hình 2). Tỷ lệ nhiễm EHP trên tôm nuôi năm 2024 là 28,0% và có xu hướng tăng so với năm 2023 là 22,0%, năm 2022 là 24,2%. Tỷ lệ nhiễm V. parahaemolyticus (AHPND) trong năm 2024 là 19,2% cao hơn năm 2023 (15,0%) và 2022 (13,3%) (Hình 2).

Hình 2. Tỷ lệ nhiễm WSSV, V. parahaemolyticus và EHP trên tôm nuôi thương phẩm từ năm 2022- 2024.

Từ kết quả khảo sát ba mầm bệnh đốm trắng (WSSV), bệnh gan tuỵ cấp (AHPND) và bệnh do vi bào tử trùng (EHP) trên nhóm tôm giống và tôm ở ao cho thấy các mầm bệnh này có xu hướng tăng dần từ năm 2022 đến năm 2024. Trong đó, các mầm bệnh được kiểm soát tại các trại giống tốt hơn các ao nuôi thương phẩm. Điều đáng chú ý là bệnh do vi bào từ trùng gây ra hiện nay tăng cao, có nguy cơ lan truyền nhanh tại các trại giống cũng như các ao nuôi tôm thương phẩm và xuất hiện hầu hết các thời điểm trong năm. Điều này gây thiệt hại cho quá trình sản xuất và ảnh hưởng đến năng suất tôm nuôi.

Võ Hồng Phượng

Trung tâm Quan trắc môi trường và Bệnh thuỷ sản Nam Bộ – Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản II