Nghiên cứu chọn giống Nghêu trắng (Meretrix lyrata sowerby, 1851) sinh trưởng nhanh

Nghêu trắng (Meretrix lyrata Sowerby, 1851) là một trong những sản phẩm quốc gia và đối tượng nuôi chủ lực của vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long cũng như các tỉnh ven biển phía Bắc. Loài này có giá trị kinh tế cao, tiềm năng xuất khẩu lớn và đóng góp quan trọng vào phát triển sinh kế cộng đồng, bảo vệ hệ sinh thái ven biển.

Trong bối cảnh nhu cầu con giống tăng nhanh nhưng nguồn cung chất lượng còn hạn chế, Bộ NN&MT (trước đây là Bộ NN&PTNT) đã phê duyệt và cấp kinh phí cho Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II (RIA2) triển khai đề tài: “Nghiên cứu chọn giống Nghêu trắng (Meretrix lyrata Sowerby, 1851) sinh trưởng nhanh” thực hiện từ năm 2022-2026, nhằm chủ động nguồn giống chất lượng cao và hướng tới phát triển bền vững nghề nuôi nghêu tại Việt Nam.

Hình thành quần đàn ban đầu (G0)

Vật liệu ban đầu (G0) của chương trình được tạo ra từ phép lai hỗn hợp giữa bốn nhóm nghêu thu thập tại các vùng ven biển Nam Bộ gồm Vũng Tàu – Cần Giờ, Tiền Giang – Bến Tre, Trà Vinh – Sóc Trăng và Bạc Liêu – Cà Mau. Tổng cộng 151 gia đình G0 đã được nuôi đánh giá sinh trưởng tại ba vùng sinh thái đại diện gồm miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Sau quá trình nuôi đánh giá, chương trình đã thu được hơn 29.000 con nghêu, với khối lượng trung bình dao động từ 12 đến 20 g/con, sau 18 tháng nuôi, tùy theo địa điểm nuôi. Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng sinh trưởng cao giữa các phép lai phục vụ chọn giống. Nghiên cứu đã chọn lọc 4.312 cá thể nghêu có khối lượng trên 20 g/con để hình thành quần đàn ban đầu G0 bắt đầu cho chọn giống thế hệ đầu tiên (G1).

Chọn giống thế hệ G1

Hiện nay, nghiên cứu đang tiếp tục triển khai ương nuôi các gia đình G1 phục vụ đánh giá sinh trưởng để ước tính các thông số di truyền tính trạng sinh trưởng nhanh nhằm đánh giá khả năng di truyền của quần đàn nghêu trắng G1, làm cơ sở khoa học cho chọn lọc quần đàn bố mẹ G1 và đề xuất chiến lược cải thiện sinh trưởng nhanh trong dài hạn.

Kết quả này đánh dấu bước tiến quan trọng trong chương trình chọn giống nghêu trắng của Viện, góp phần từng bước chủ động nguồn giống chất lượng cao, nâng cao năng suất – giá trị sản phẩm và phát triển bền vững nghề nuôi nghêu Việt Nam.

Một số hình ảnh của nghêu thuộc đề tài chọn giống nghêu trắng (Ảnh: Nguyễn Thành Luân).

Bài và ảnh: Nguyễn Thành Luân và Nguyễn Thị Mai Anh, Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II (RIA2)
116 Nguyễn Đình Chiểu, phường Tân Định, Tp. Hồ Chí Minh