22:02 EDT Chủ nhật, 23/09/2018

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 10

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 9


Hôm nayHôm nay : 2072

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 50194

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 1980613

Thành viên

Trang nhất » Tin Tức » Tin hoạt động » Hoạt động của Viện

Cá tra chọn giống: tăng trưởng nhanh và kháng bệnh gan thận mủ

Thứ ba - 08/05/2018 22:51
Một số tiến bộ trong công tác chọn giống cá tra
Từ năm 2001 đến nay Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II (Viện II) thông qua việc triển khai thực hiện các đề tài/ dự án nghiên cứu cấp Nhà nước, cấp Bộ, hợp tác quốc tế và trong nước đã tiến hành chương trình chọn giống cá tra tập trung vào hai tính trạng chính là tăng trưởng và kháng bệnh gan thận mủ với mục tiêu nghiên cứu là tạo ra giống cá tra chất lượng cao phục vụ nuôi trồng, nâng cao năng suất, mang lại hiệu quả cho người nuôi. Các thành tựu đã đạt được là kết quả của việc tiếp nhận và áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật trong chọn giống như: ứng dụng lý thuyết di truyền số lượng và phương pháp BLUP vào chọn giống;ứng dụng chỉ thị phân tử vào trong đánh giá đa dạng di truyền quần thể chọn giống; ứng dụng chỉ thị phân tử vào truy xuất phả hệ và nguồn gốc; ứng dụng tìm chỉ thị phân tử liên kết với tính trạng chọn giống.

Kết quả nghiên cứu chọn giống cá tra nâng cao tốc độ tăng trưởng
Chương trình đến nay đã chọn lọc được đàn cá chọn giống thế hệ thứ 3 cho tính trạng tăng trưởng, đây là đàn chọn giống duy nhất tại Việt Nam và trong khu vực dựa trên lý thuyết di truyền số lượng và có sử dụng các chỉ thị phân tử (microsatellies) để đánh giá sự đa dạng di truyền của các quần đàn thành phần. Hệ số di truyền ước tính tính trạng tăng trưởng ở mức cao, dao động h2 = 0,34 - 0,52 tùy theo quần đàn và thế hệ chọn giống. Với hệ số di truyền này cho phép chúng ta dự đoán hiệu quả chọn lọc ở mức cao. Kết quả này được thể hiện qua hiệu quả chọn lọc thực tế nằm ở mức cao (R = 19,0 – 20,4% qua ba thế hệ) và hệ số di truyền thực tế nằm ở mức từ trung bình đến cao (h2=0,24 - 0,38), kết quả nhận định đàn cá tra chọn giống theo tính trạng tăng trưởng sẽ lớn nhanh hơn đàn cá chưa qua chọn lọc 20% trong cùng thời gian nuôi. Các kết quả nghiên cứu này cũng được công bố bởi Nguyễn Văn Sáng & ctv (2009), Sang (2010) và Nguyễn Văn Sáng & ctv (2013, 2016). Kết quả nghiên cứu đa dạng di truyền các quần đàn chọn giống bằng chỉ thị phân tử microsetallite giai đoạn 2001-2012 (Nguyễn Văn Sáng và ctv, 2009; Nguyễn Văn Sáng và ctv., 2013), cũng đã cho thấy các quần đàn có mức phong phú alen (Ar) hay đa dạng số lượng alen tương đương với các nghiên cứu khác, không có sự khác biệt về cấu trúc allele giữa các đàn cá thiết lập vật liệu chọn giống có nguồn gốc từ các trại giống nhác nhau và giữa chúng với đàn con.
Viện II đang phối hợp với Viện Nghiên cứu Hệ gen trong đề tài “Phân tích hệ gen biểu hiện (exome + transcriptome) của cá tra nhằm phát triển chỉ thị phân tử phục vụ chọn giống cá tra theo hướng tăng trưởng” với mục tiêu xây dựng được ngân hàng gen biểu hiện (exome + transcriptome) liên quan đến tính trạng tăng trưởng, từ đó làm cơ sở cho nghiên cứu chọn giống tiếp theo dựa trên di truyền số lượng và chỉ thị SNP hỗ trợ chọn giống.

Kết quả nghiên cứu chọn giống cá tra kháng bệnh gan thận mủ
Chương trình đã thu thập ba nhóm cá tự nhiên có nguồn gốc từ Campuchia, kết hợp với nhóm cá chọn giống theo tính trạng tăng trưởng sẵn để làm nguồn vật liệu ban đầu. Đã sử dụng 10 microsatellite nhằm đánh giá đa dạng di truyền của 4 nhóm cá này. Đa dạng di truyền giữa 4 nhóm cá là tương đối cao và giống nhau ở cả hai cấp độ của dị hợp tử và số allele. Không có sự khác biệt và phân ly di truyền giữa 4 nhóm. Các nhóm cá đã thu thập có mức độ đa dạng di truyền cao và có thể sử dụng làm nguồn vật liệu cho chương trình chọn giống dài hạn. Hệ số di truyền ước tính của tính trạng gan thận mủ trên cá tra giống h2 = 0,37 ± 0,05.
Hiện tại, chương trình đã chọn đàn cá chọn lọc kháng bệnh bao gồm những cá thể có giá trị chọn giống cao nhất từ những gia đình có trung bình giá trị chọn giống cao nhất để thành lập quần thể ban đầu G0. Quần thể G0 này sẽ được sử dụng làm cá bố mẹ để sản xuất quần thể cá tra kháng bệnh gan thận mủ G1. Hiệu quả chọn lọc ước tính trong thế hệ đầu tiên (G1) sẽ là 8,3%, tức là cá thế hệ G1 được ước tính là sẽ có khả năng kháng bệnh cao hơn cá không chọn lọc là 8,3%. Quan trọng hơn, tương quan di truyền của tính trạng kháng bệnh gan thận mủ và tăng trưởng được ước tính là 0,26, cho thấy nếu cải thiện tính trạng kháng bệnh gan thận mủ sẽ không ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng. Đồng thời, tương quan di truyền thuận thấp giữa tỷ lệ phi lê và trọng lượng lúc thu hoạch (r=0,35) cho phép kết luận rằng chọn lọc tính trạng trọng lượng lúc thu hoạch có thể mang lại hiệu quả cho tỷ lệ phi lê nhưng không cao (Nguyễn Văn Sáng và ctv., 2009).

Phát tán cá tra chọn giống
Để tận dụng hết những lợi ích mà chương trình chọn giống này mang lại, trong năm 2010 - 2012 thông qua chương trình phát tán Viện II đã chuyển giao 101.000 cá hậu bị chọ giống đến 63 trại sản xuất giống thuộc 09 tỉnh và thành phố Tiền Giang, Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh,  Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Hậu Giang và Kiên Giang. Số lượng cá phát tán chiếm hơn 40% tổng số trại sản xuất giống cá tra ở đồng bằng sông Cửu Long (152 trại, Nguyễn Văn Sáng & ctv, 2011) và đáp ứng 60% nhu cầu về số lượng cá bố mẹ. Số lượng cá phát tán tập trung vẫn là tỉnh Đồng Tháp với tổng số lượng cá nhận là 60.500 con trên tổng số 40 trại giống, kế đến là Bến Tre (11.000 con), Vĩnh Long (10.000 con) và An Giang (10.000 con).
Hiện nay, Viện II đang thực hiện dự án giống 2194 phát tán cá tra hậu bị đã qua chọn lọc nâng cao tốc độ tăng trưởng thế hệ thứ 3, giai đoạn 2016-2020, qui mô 15.000 con/năm và bắt đầu có cá hậu bị vào tháng 05/2017. Điều này là cấp thiết để mở ra triển vọng cho việc cải thiện tăng trưởng của cá tra thông qua nguồn vật liệu di truyền. Khả năng cung cấp hơn 500 triệu cá bột đạt tiêu chuẩn nghành/năm.







Trần Hữu Phúc
Trung tâm Quốc gia Giống Thủy sản Nước ngọt Nam Bộ









 
Từ khóa: tiến bộ, công tác

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Hỗ trợ trực tuyến


    
  RIA2

    ĐT:  (84-28) 38299592

     Fax: (84-28) 38226807

       Email: ria2@mard.gov.vn

     
Văn ban chi dao




Đơn vị hợp tác